Naslov (srp)

Uticaj strukture inertnih N,N,N-liganada na reaktivnost i biološku aktivnost kompleksa rodijum(III) i osmijuma(II) u prisustvu i odsustvu netoksičnih kosolvenata

Autor

Caković, Angelina, 1993-

Doprinosi

Bogojeski, Jovana, 1980-
Petrović, Biljana, 1970-
Vraneš, Milan, 1978-
Živanović, Marko, 1980-
Mašković, Jelena, 1983-
Ćoćić, Dušan, 1991-

Opis (eng)

Malignant tumors represent one of the greatest challenges in modern medicine due totheir high mortality rates and the limitations of current therapeutic approaches, such as toxicity tohealthy tissues and the development of resistance in tumor cells. To overcome these challenges,attention is being focused on transition metal complexes, which are distinguished by theirchemical and biological properties. Among these, rhodium and osmium complexes havegarnered particular interest due to their structural adaptability, ability to fine-tune reactivity, andcapacity to interact with biologically relevant targets. Previous studies have demonstrated theirsignificant cytotoxic activity and potential for selective action, making them promisingcandidates for the development of more effective and selective antitumor agents.This doctoral dissertation presents the synthesis of a total of fifteen complexes, tenRh(III) complexes and five Os(II) complexes, incorporating various ligand classes, includingdien, pyridine, thiazole-pyridine derivatives, and camphor-based bis-pyridylpyridine derivatives.All synthesized complexes were thoroughly characterized using elemental microanalysis, NMR,and mass spectrometry, while the structure of some complexes was further confirmed by X-raycrystallography.The dissertation investigates substitution reactions of the complexes with biologicallyrelevant ligands, interactions with DNA and serum albumins, lipophilicity, and in vitro cytotoxicactivity against various cell lines. Additionally, DFT methods and docking simulations wereapplied to analyze the complexes' affinities for biologically significant targets, as well as thenature of their interactions and binding sites. Special emphasis was placed on examining theinfluence of ionic liquids as cosolvents on the activity of Rh(III) and Os(II) complexes, includingsubstitution reactions, interactions with biomolecules, and cytotoxicity in their presence.

Opis (srp)

Maligni tumori predstavljaju jedan od najvećih izazova savremene medicine, presvega zbog visokog mortaliteta, ali i ograničenja postojećih terapijskih pristupa, kaošto su sistemska toksičnost prema zdravim tkivima i razvoj rezistencije kod tumorskihćelija. U nastojanju da se prevaziđu navedeni izazovi, istraživanja se usmeravaju kakompleksima prelaznih metala, koji se izdvajaju svojim hemijskim i biološkimsvojstvima. Posebnu pažnju privlače kompleksi rodijuma i osmijuma, zahvaljujući svojojstrukturnoj fleksibilnosti, mogućnosti preciznog podešavanja reaktivnosti isposobnosti selektivne interakcije sa biološki relevantnim metama. Dosadašnjaistraživanja potvrđuju izraženu citotoksičnu aktivnost ovih kompleksa, kao i njihovpotencijal za selektivno delovanje na tumorske ćelije, što ih čini veoma perspektivnimkandidatima za razvoj novih, efikasnijih i selektivnijih antitumorskih agenasa.U okviru ove doktorske disertacije sintetisano je ukupno petnaest kompleksnihjedinjenja, deset kompleksa Rh(III) i pet kompleksa Os(II), sa različitim klasamaliganada, uključujući dien, piridinske i tiazol-piridinske derivate, kao i kamforderivate bis-piridilpiridina. Svi sintetisani kompleksi su okarakterisani primenomelementalne mikroanalize, NMR i masene spektroskopije, dok je struktura pojedinihkompleksa dodatno potvrđena metodom rendgenske strukturne analize.Ispitivane su supstitucione reakcije kompleksa sa biološki relevantnimligandima, interakcije sa DNK i serumskim albuminima, lipofilnost i in vitrocitotoksična aktivnost prema različitim ćelijskim linijama. Primenom DFT metode idoking simulacija dodatno su analizirani afiniteti kompleksa ka biološki značajnimmetama, kao i tipovi interakcija i mesta vezivanja. Posebna pažnja posvećena jeispitivanju uticaja jonskih tečnosti kao kosolvenata na aktivnost kompleksa Rh(III) iOs(II), pri čemu su ispitane supstitucione reakcije, interakcije sa biomolekulima icitotoksična aktivnost u njihovom prisustvu.

Opis (srp)

-

Jezik

srpski

Datum

2025

Licenca

Ovo delo je licencirano pod uslovima licence
Creative Commons CC BY-NC-SA 3.0 AT - Creative Commons Autorstvo - Nekomercijalno - Deliti pod istim uslovima 3.0 Austria License.

http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/3.0/at/legalcode