Naslov (srp)

Sinteza, karakterizacija i ispitivanje antioksidativnih i bioloških osobina različito funkcionalizovnanih hidrazona i pirazolona

Autor

Branković, Jovica, 1994-

Doprinosi

Petrović, Vladimir, 1984-
Petrović, Zorica, 1958-
Simijonović, Dušica, 1982-
Jeremić, Svetlana, 1981-

Opis (eng)

The advancement of chemical science in the modern era has played a significant rolein addressing numerous practical and existential issues, particularly in medicine andpharmacy. However, current public health challenges underline the ongoing need forcontinuous research in the design of new drugs and enhancement of existing ones. Amongdiverse chemical entities, hydrazone and pyrazolone structural motifs hold a privilegedstatus in medicinal chemistry, which is supported by numerous scientific papers, reviewarticles, and approved drugs.In this doctoral dissertation, seventy-four hydrazone and pyrazolone derivativeswere successfully synthesized, characterized, and screened for various biologicalactivities. The antioxidant potential was assessed using theoretical and experimentalmethods, which revealed fifty-four compounds with antiradical properties. Cytotoxicityinvestigations identified twenty-six hydrazones that induce a decrease in cell viability,where some of them exhibited selectivity towards cancer cells. Analysis of redoxparameters suggested that hydrazones presumably exhibit cytotoxicity by disrupting thecellular redox balance. Additionally, antibacterial investigations on the newly synthesizedhydrazones revealed that most derivatives exhibit significant activity against selectedbacterial strains. Theoretical studies regarding the interaction of pyrazolones withselected SARS-CoV-2 virus protein targets highlighted favorable binding modes andbinding affinities of several derivatives, indicating their antiviral potential. Finally,theoretical analysis of ADMET profile revealed that the tested compounds generally fulfilmost of the criteria that define the prospect, safety, and efficacy of their potential use.

Opis (srp)

Napredak hemijskih nauka u savremenom dobu doprineo je rešavanju brojnihpraktičnih i egzistencijalnih pitanja, naročito u oblasti medicine ifarmacije. Ipak, savremeni izazovi u oblasti javnog zdravlja ističu neophodnostkontinuiranih istraživanja, kako u dizajnu novih, tako i poboljšavanjupostojećih lekova. Među raznovrsnim hemijskim entitetima, hidrazonski ipirazolonski strukturni motivi uživaju poseban status u medicinskoj hemiji, očemu svedoči mnoštvo naučnih radova, preglednih članaka i odobrenih lekova.U okviru ove doktorske disertacije, uspešno je sintetisano i okarakterisanosedamdeset i četiri hidrazonska i pirazolonska derivata, koji su daljepodvrgnuti ispitivanju različitih bioloških aktivnosti. Teorijskim ieksperimentalnim metodama ispitan je njihov antioksidativni potencijal, pričemu je ustanovljeno da pedeset i četiri derivata poseduje antiradikalskasvojstva. Ispitivanjemcitotoksičnih efekata identifikovano je dvadeset i šesthidrazona koji indukuju smanjenje vijabilnosti ćelija, pri čemu pojediniispoljavaju selektivno dejstvo prema ćelijama raka. Analizom redoks parametarakonstatovano je da hidrazoni najverovatnije ispoljavaju citotoksičnostnarušavanjem ćelijske redoks ravnoteže. Ispitivanjem antibakterijskihsvojstava novosintetisanih hidrazona utvrđeno je da većina derivata ispoljavaznačajnu aktivnost prema odabranim bakterijskim sojevima. Teorijskimispitivanjem interakcija pirazolona sa odabranim proteinima virusa SARS-CoV2 identifikovani su povoljni modaliteti i afiniteti vezivanja pojedinihderivata, što ukazuje na njihov antiviralni potencijal. Teorijskim ispitivanjemADMET profila konstatovano je da testirana jedinjenja generalno ispunjavajuvećinu kriterijuma kojima se procenjuje perspektivnost, bezbednost i efikasnostnjihove potencijalne primene.

Opis (srp)

-

Jezik

srpski

Datum

2025

Licenca

Ovo delo je licencirano pod uslovima licence
Creative Commons CC BY-NC-SA 3.0 AT - Creative Commons Autorstvo - Nekomercijalno - Deliti pod istim uslovima 3.0 Austria License.

http://creativecommons.org/licenses/by-nc-sa/3.0/at/legalcode