Naslov (srp)

Diskursi ujedinjenja i raspada u dramama Bota Štrausa i Dušana Kovačevića

Autor

Gojić, Jelena, 1991-

Doprinosi

Petrović Jülich, Marina, 1968-
Zobenica, Nikolina, 1976-
Nikolić, Časlav, 1983-
Nešić Pavković, Milena, 1987-

Opis (srp)

U doktorskoj disertaciji „Diskursi ujedinjenja i raspada u dramama Bota Štrausai Dušana Kovačevićaˮ, analizira se književna obrada tranzicionih istorijskih događajas kraja osamdesetih i početka devedesetih godina 20. veka, kroz drame koje indirektnoreflektuju ujedinjenje Nemačke i raspad Jugoslavije sa fokusom na njegovim ishodima uSrbiji. Istraživanje ispituje na koji način dominantni društveno-politički diskursiutiču na (re/de)konstrukciju identiteta dramskih likova u dramama nemačkog autora BotaŠtrausa i srpskog dramskog pisca Dušana Kovačevića. Analizirani korpus obuhvata šestdrama: Posetilac, Završni hor i Ravnoteža Bota Štrausa, kao i Profesionalac,Urnebesna tragedija i Lari Tompson, tragedija jedne mladosti Dušana Kovačevića,napisanih u periodu od 1988. do 1996. godine. Prateći antropološke faze razvojaidentiteta, kao i istorijski kontekst Nemačke i Srbije (bivše Jugoslavije), drame sukategorisane u tri grupe na predliminalne, liminalne i postliminalne. Shodno tome,najpre se sprovodi pojedinačna analiza drama, a zatim i komparativna interpretacijaunutar definisanih vremenskih i kontekstualnih okvira. Istraživanje se zasniva napojmu diskursa i ideologije, i teorijski se oslanja na poststrukturalističke,postmodernističke i antiesencijalističke teorije, kao i na performativne iantropološke studije. Ovakva interdisciplinarna postavka omogućava produbljenosagledavanje procesualnih mehanizama oblikovanja i reprezentacije identiteta. Pokazujese da istorijski tokovi ne samo što oblikuju dramske poetike oba autora, već i utiču nanjihovu angažovanu poziciju. Oba pisca razvijaju specifičan objektivno-kritički vidangažmana, budući da u implicitnoj formi reflektuju društveno-političke prekretnedogađaje i pritom ne zauzimaju određene partijski ideološke pozicije, već svoju kritikuzasnivaju na univerzalnim humanističkim vrednostima, stavljajući čoveka u središteetičkog promišljanja. Prateći hronološki razvoj dramskih tekstova, utvrđuje se da jepočetna tačka krize identiteta kod Štrausovog dramskog subjekta Maksa iz dramePosetilac uporediva sa završnom tačkom razvoja Kovačevićevog lika Stefana Nosa udrami Lari Tompson, tragedija jedne mladosti. Ovim se uspostavlja ključna kontekstualnakomparativna osa, pri čemu se pokazuje da dva naizgled suprotstavljena istorijska procesa,ujedinjenje i raspad, proizvode istovetne krize unutar dramske strukture.

Opis (srp)

-

Opis (eng)

The doctoral dissertation „Discourses of integration and disintegration in the plays ofBotho Strauß and Dušan Kovačević“ examines the literary representation of transitional historicalevents from the late 1980s and early 1990s through dramatic works that indirectly reflect theunification of Germany and the break up of Yugoslavia, with a particular focus on its outcomes inSerbia. The research investigates how dominant socio-political discourses influence the (re-/de-)construction of identity in the plays of the German author Botho Strauß und the Serbianplaywright Dušan Kovačević. The analyzed corpus includes six plays: Visitor (Besucher), TheFinal Chorus (Schlußchor) and the The Balance (Gleichgewicht) by Strauß, and The Professional,Tragedy Burlesque and Larry Thomspon, Tragedy of a Youth by Kovačević, written between 1988and 1996. Following anthropological phases of identity development and considering the historicalcontexts of Germany and Serbia (former Yugoslavia), the plays are categorized into three groups:pre-liminal, liminal and post-liminal. Accordingly, the dissertation first conducts a close readingof each play, followed by a comparative interpretation within defined temporal and contextualframeworks. The study is grounded in the concepts of discourse and ideology, and theoreticallyinformed by poststructuralist, postmodernist and antiessentialist theories, as well as byperformative and anthropological studies. This interdisciplinary approach enables a nuancedunderstanding of the processual mechanisms underlying the formation and representation ofidentity. The analyses reveals that historical trajectories not only shape the poetics of both authorsbut also inform their engaged position. Both writers articulate a specific form of objective-criticalengagements: they implicitly reflect pivotal socio-political developments without aligningthemselves with particular party ideologies. Instead, their critique rests on universal humanisticvalues, placing the human being at the centre of ethical reflection. Tracing the chronologicaldevelopment of the plays, the study identifies a structural parallel between the identity crisis ofMax, the protagonist in Strauß ́ Visitor, and the final stage of identity formation in Stefan Nos, thecentral character in Kovačević ́s Larry Thomspon, Tragedy of a Youth. This establishes a keycontextual and comparative axis, demonstrating that two seemingly opposed historical processes,integration and disintegration, produce analogous crises within the dramatic structure.

Jezik

srpski

Datum

2025

Licenca

Ovo delo je licencirano pod uslovima licence
Creative Commons CC BY-NC-ND 3.0 AT - Creative Commons Autorstvo - Nekomercijalno - Bez prerada 3.0 Austria License.

http://creativecommons.org/licenses/by-nc-nd/3.0/at/legalcode